Tegenwoordig hebben we overal wel een account voor van je email tot webshops en banken tot verzekeringen. En als je de gouden regels uit mijn vorige blog volgt, dan weet je dat elk wachtwoord niet alleen sterk moet zijn, maar ook uniek. Maar hoe onthoud je al die verschillende, ingewikkelde wachtwoorden? Het goede nieuws: dat hoeft gelukkig niet meer. Daar kan je een wachtwoordmanager voor gebruiken.
In deze blog leg ik uit wat een wachtwoordmanager precies is, hoe het werkt (inclusief een visuele uitleg), en waarom ik echt iedereen aanraad er eentje te gebruiken voor jezelf, maar misschien ook wel voor de mensen om je heen.
Wat is een wachtwoordmanager?
Voor hackers is het kraken van wachtwoorden soms eenvoudiger dan je denkt. Dat komt omdat de meeste mensen een slechte wachtwoordstrategie hebben. De drie belangrijkste redenen hiervoor zijn:
- We gebruiken wachtwoorden die makkelijk te kraken zijn.
- We hergebruiken wachtwoorden voor meerdere accounts.
- We kiezen vaak gemak boven veiligheid.
Het mooie van een wachtwoordmanager is dat het al deze problemen tegelijk oplost:
- Een wachtwoordmanager helpt je bij het creëren van lange complexe wachtwoorden.
- Een wachtwoordmanager slaat ze veilig en versleuteld voor je op waardoor je voor elk account een uniek wachtwoord kan gebruiken
- Een wachtwoordmanager maakt het eenvoudig om ze te gebruiken wanneer je ze nodig hebt.
Eigenlijk is een wachtwoordmanager een soort digitale kluis waarin al je wachtwoorden (en eventueel andere belangrijke informatie) veilig worden bewaard. Jij hoeft slechts één wachtwoord te onthouden (het zogeheten masterwachtwoord) om toegang te krijgen tot al je andere wachtwoorden. Zo houd je alles veilig en overzichtelijk.
Nu je weet wat een wachtwoordmanager is en welke problemen het oplost, is het tijd om te kijken hoe zo’n digitale kluis precies werkt en of je er echt op kunt vertrouwen.
Hoe werkt een wachtwoordmanager? En is het wel veilig?
In principe werkt een wachtwoordmanager heel simpel, al het ingewikkelde gebeurt op de achtergrond. Het idee is dat je voortaan nog maar één zeer sterk wachtwoord hoeft te onthouden: je masterwachtwoord. Daarmee open je de digitale kluis waarin al je andere wachtwoorden veilig worden bewaard.
Zo werkt het stap voor stap:
- Jij onthoudt één sterke wachtwoord
Verzin één sterk masterwachtwoord dat je goed kunt onthouden (kijk eventueel naar mijn blogpost over sterke wachtwoorden voor tips). Met dit wachtwoord log je in op je wachtwoordmanager via je laptop, tablet of telefoon. - Alles is versleuteld
Je masterwachtwoord wordt lokaal versleuteld en in versleutelde vorm opgeslagen. Hierdoor kunnen zelfs de makers van de wachtwoordmanager het niet inzien of achterhalen. - Je digitale kluis gaat open
In je digitale kluis staan al je wachtwoorden en andere gevoelige gegevens, zoals creditcardnummers, veilig versleuteld opgeslagen. Wanneer je ze nodig hebt, worden ze in versleutelde vorm naar je apparaat gestuurd. Pas op je eigen apparaat, met jouw masterwachtwoord, worden ze weer omgezet in leesbare informatie. - Automatisch en veilig inloggen
Wanneer je een website of app opent, kan je wachtwoordmanager automatisch je gebruikersnaam en wachtwoord invullen. Je hoeft niets meer te typen of te onthouden.
Waarom is dit veilig?
- Sterke encryptie: Je gegevens worden lokaal omgezet in onleesbare code die alleen met jouw masterwachtwoord kan worden ontsleuteld.
- Zero knowledge: Door sterke lokale encryptie heeft de aanbieder van de wachtwoordmanager geen toegang tot je gegevens. Jij bent de enige die ze kan lezen.
- Veilig synchroniseren: Je gegevens worden alleen in versleutelde vorm tussen je apparaten gedeeld, zodat ze nooit onbeschermd op internet staan.
Bekijk hieronder de visual om in één oogopslag te zien hoe dit werkt:
Wat als een wachtwoordmanager gehackt wordt?
Veel mensen(waaronder ik) vragen zich af of het wel slim is om al hun wachtwoorden op één plek te bewaren. Wat als die plek gehackt wordt?
Het goede nieuws: ook als de servers van een wachtwoordmanager worden aangevallen, blijven je gegevens veilig zolang jij een sterk en uniek masterwachtwoord gebruikt en twee-factor-authenticatie (2FA) hebt ingeschakeld.
Dat komt doordat al je gegevens versleuteld zijn opgeslagen. Zonder jouw masterwachtwoord (en eventueel 2FA) is die informatie onleesbaar en waardeloos. Zelfs als iemand een kopie van de versleutelde bestanden weet te bemachtigen, kan hij er niets mee beginnen.
Er zijn in het verleden incidenten geweest waarbij gebruikers in de problemen kwamen, maar dat lag meestal aan een te zwak masterwachtwoord of het hergebruiken van hetzelfde wachtwoord op meerdere plekken. Zorg er daarom altijd voor dat je masterwachtwoord sterk, uniek en alleen voor je wachtwoordmanager gebruikt wordt. Zet daarnaast, waar mogelijk, 2FA aan voor een extra beveiligingslaag.
Veelgemaakte fouten bij het gebruik van een wachwoordmanager
Een wachtwoordmanager kan je online leven een stuk veiliger maken, maar dan moet je hem wel goed gebruiken. Dit zijn de fouten die ik het vaakst zie:
- Een te zwak masterwachtwoord kiezen
Je masterwachtwoord is de sleutel tot je hele digitale kluis. Als die makkelijk te raden is, maakt het niet uit hoe sterk de rest van je wachtwoorden zijn. - Het masterwachtwoord hergebruiken
Gebruik je hetzelfde wachtwoord op andere plekken, dan loop je het risico dat een datalek ergens anders ook je wachtwoordmanager in gevaar brengt. - Geen twee-factor-authenticatie (2FA) aanzetten
Met 2FA voeg je een extra beveiligingslaag toe. Zonder deze stap is je masterwachtwoord de enige bescherming. - Geen back-up of herstelopties instellen
Als je je masterwachtwoord kwijtraakt zonder herstelmogelijkheid, kun je zelf ook niet meer bij je gegevens.
Wat je nog meer kunt opslaan in een wachtwoordmanager
Een wachtwoordmanager is in eerste instantie bedoeld om je wachtwoorden veilig te bewaren, maar je kunt er vaak nog veel meer gevoelige informatie in kwijt. Dat maakt het een handige plek voor al je belangrijke gegevens, op één goed beveiligde locatie.
Denk bijvoorbeeld aan pincodes, zodat je ze niet op briefjes hoeft te schrijven of in je telefoon hoeft te zetten.
Je kunt er ook belangrijke documenten of nummers in opslaan, zoals paspoort- en rijbewijsnummers, BSN, of verzekeringsinformatie.
Sommige mensen bewaren er zelfs softwarelicenties, wifi-wachtwoorden of antwoorden op beveiligingsvragen in.
Het voordeel is dat deze informatie net zo versleuteld wordt opgeslagen als je wachtwoorden. Alleen jij kunt er dus bij, en alleen via je masterwachtwoord (en eventueel 2FA). Zo heb je alles wat belangrijk is bij de hand, zonder dat het onveilig rondslingert.
Tips om te beginnen met een wachtwoordmanager
Een wachtwoordmanager kiezen hoeft niet ingewikkeld te zijn, maar let wel op een paar belangrijke punten. Kies er één die je gegevens goed versleutelt, zodat ze onleesbaar zijn voor anderen. Zorg dat de aanbieder zelf je wachtwoorden niet kan inzien. Controleer ook of de wachtwoordmanager op al je apparaten werkt en de mogelijkheid biedt om twee-factor-verificatie (2FA) aan te zetten voor extra beveiliging.
Populaire en betrouwbare keuzes zijn bijvoorbeeld Bitwarden, 1Password en Dashlane. Zelf ben ik ook begonnen met Bitwarden, omdat je er gratis mee kunt starten. Mocht je later toch voor een andere aanbieder willen kiezen, dan kun je je wachtwoorden altijd exporteren en meenemen. In een andere blog zal ik een vergelijking maken, zodat je precies ziet wat elke wachtwoordmanager biedt en welke het beste bij jou past.
Het kiezen en instellen van een wachtwoordmanager kost je misschien maar een half uurtje, maar het kan je jarenlang beschermen tegen datalekken, hacks en wachtwoordstress. Begin vandaag nog met het maken van een sterk masterwachtwoord en kies een betrouwbare wachtwoordmanager.
Vind je dit interessant of ken je iemand die dit ook moet weten? Deel dan deze blog en help anderen ook om hun online leven veiliger te maken. Heb je vragen of wil je reageren? Mail me via info@gewooncyber.nl. ik hoor graag van je!